Ogłoszenie upadłości pracodawcy to szczególnie trudna sytuacja dla pracowników zbliżających się do wieku emerytalnego. Ochrona przedemerytalna, odprawa emerytalna, emerytura pomostowa — każde z tych zagadnień rządzi się innymi zasadami w kontekście upadłości. W KFMT pomagamy zarówno pracownikom, jak i pracodawcom w uporządkowaniu tych kwestii na każdym etapie postępowania upadłościowego.
Spis treści
- Ochrona przedemerytalna a upadłość
- Wypowiedzenie umowy a wiek przedemerytalny
- Odprawa emerytalna w upadłości
- Emerytura pomostowa a upadłość firmy
- Świadczenia z FGŚP
- Potrzebujesz pomocy? Skontaktuj się z KFMT
Ochrona przedemerytalna — co mówią przepisy?
Ochrona przedemerytalna (art. 39 Kodeksu pracy) przysługuje pracownikowi, któremu do osiągnięcia wieku emerytalnego brakuje nie więcej niż 4 lata, pod warunkiem że jego staż pracy pozwala na uzyskanie prawa do emerytury po osiągnięciu tego wieku. W okresie ochronnym pracodawca co do zasady nie może wypowiedzieć umowy o pracę.
Oznacza to, że:
- Kobieta jest chroniona od 56. roku życia (emerytura w wieku 60 lat)
- Mężczyzna jest chroniony od 61. roku życia (emerytura w wieku 65 lat)
- Ochrona dotyczy wypowiedzenia, nie rozwiązania umowy z winy pracownika
Upadłość firmy — czy syndyk może zwolnić pracownika w ochronie przedemerytalnej?
Tak. Zgodnie z art. 4111 Kodeksu pracy, w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy ochrona przedemerytalna nie obowiązuje. Syndyk ma prawo wypowiedzieć umowę o pracę również osobom w wieku przedemerytalnym. Jest to jeden z najistotniejszych wyjątków od ochrony pracowniczej w polskim prawie pracy.
Warto jednak pamiętać, że:
- Syndyk może skrócić 3-miesięczny okres wypowiedzenia do 1 miesiąca (art. 361 KP) — za pozostały okres przysługuje odszkodowanie
- Okres, za który wypłacono odszkodowanie, wlicza się do stażu pracy
- Pracownikowi przysługują wszystkie świadczenia wynikające z rozwiązania umowy (wynagrodzenie, ekwiwalent za urlop, odprawa)
Odprawa emerytalna w upadłości
Pracownikowi, którego stosunek pracy ustaje w związku z przejściem na emeryturę, przysługuje odprawa emerytalna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia (art. 921 KP). Odprawa ta przysługuje jednorazowo — jeśli pracownik już wcześniej ją pobrał u innego pracodawcy, nie otrzyma jej ponownie.
W przypadku upadłości:
- Odprawa emerytalna jest wierzytelnością pracowniczą zaspokajanyą z masy upadłości
- Należności pracownicze są ujmowane w I kategorii zaspokojenia — bezpośrednio po kosztach postępowania
- Jeśli majątek upadłego nie wystarczy na pokrycie odprawy, pracownik może ubiegać się o wypłatę z FGŚP
Niezależnie od odprawy emerytalnej, pracownikowi zwolnionemu w ramach zwolnień grupowych przysługuje również odprawa z tytułu rozwiązania stosunku pracy, której wysokość zależy od stażu pracy (1–3 miesięczne wynagrodzenia).
Emerytura pomostowa a upadłość firmy
Emerytura pomostowa to świadczenie przysługujące osobom, które wykonywały pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Jest finansowana z Funduszu Emerytur Pomostowych (FEP), a nie ze środków pracodawcy.
Kluczowa informacja: upadłość firmy nie wpływa na prawo do emerytury pomostowej. Świadczenie jest wypłacane przez ZUS niezależnie od sytuacji pracodawcy. Pracownik, który spełnia warunki (odpowiedni staż w szczególnych warunkach, wiek), zachowuje pełne prawo do emerytury pomostowej.
Warunki uzyskania emerytury pomostowej:
- Wiek: co najmniej 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni)
- Okres pracy w szczególnych warunkach: co najmniej 15 lat
- Ogólny staż ubezpieczeniowy: co najmniej 20 lat (kobiety) lub 25 lat (mężczyźni)
- Rozwiązanie stosunku pracy
Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP)
Gdy majątek upadłego pracodawcy nie wystarcza na pokrycie wszystkich należności pracowniczych, pracownicy — w tym osoby w wieku przedemerytalnym — mogą ubiegać się o wypłatę z FGŚP. Fundusz pokrywa m.in.:
- Zaległe wynagrodzenie za pracę (za okres do 3 miesięcy)
- Ekwiwalent za niewykorzystany urlop
- Odprawę z tytułu rozwiązania stosunku pracy
- Odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia
Wniosek o wypłatę z FGŚP składa się do Wojewódzkiego Urzędu Pracy właściwego ze względu na siedzibę pracodawcy, za pośrednictwem platformy praca.gov.pl.
Potrzebujesz pomocy? Skontaktuj się z KFMT
Upadłość pracodawcy nie musi oznaczać utraty wszystkich uprawnień pracowniczych. Przepisy chronią pracowników — zwłaszcza w zakresie świadczeń emerytalnych i należności z FGŚP. Jeśli jesteś pracownikiem firmy w upadłości lub pracodawcą przygotowującym się do postępowania — skontaktuj się z KFMT. Pomożemy Ci zrozumieć Twoje prawa i przeprowadzimy przez cały proces.
Masz pytania dotyczące upadłości i świadczeń pracowniczych? Nasz zespół pomoże.
SKONTAKTUJ SIĘ Z NAMI